J.P. Morgan (JPM) là ngân hàng lớn nhất ở Mỹ, và là ngân hàng lớn thứ 6 thế giới năm 2019, theo S&P, về giá trị tài sản – ước tính tầm 2,622 tỉ USD. Ngoài tổng giá trị tài sản, JPM đứng thứ 2 trong danh sách những công ty có lợi nhuận khủng nhất tại Mỹ, sau Apple và đứng thứ 6 trên toàn thế giới. Sau khủng hoảng tài chính 2008, JPM vực dậy một cách ngoạn mục liên tục đứng đầu danh sách Top 4 ngân hàng ở Mỹ (JPM, Goldman Sachs, Bank of America, và Wells Fargo) với lợi nhuận ròng tăng trưởng mười mấy quý liên tiếp. Không những thế JPM còn lấn ra sân chơi quốc tế, mở rộng ở Châu Âu, Châu Á có mặt ở hơn 60 quốc gia.

Họ có cơ sở hạ tầng, công nghệ ngân hàng và tài chính vào hàng tốt nhất thế giới, và là một trong những ngân hàng đầu tư (investment banking) uy tín bậc nhất. Ngành ngân hàng thương mại (commercial banking) của họ phát triển mạnh vượt ngoài nước Mỹ và được rất nhiều doanh nghiệp tín nhiệm.

Người ta tự hỏi điều gì làm JPM thành công đến như thế? Có lẽ có rất nhiều lý do dẫn đến thành công của JPM ngày hôm nay, nhưng tôi xin kể 3 câu chuyện tôi biết được về châm ngôn kinh doanh của họ và điều tôi học được từ những nguyên tắc này để trở thành phiên bản tốt nhất của chính tôi.

1) Giỏi đến mức không ai dám phớt lờ bạn

So good that they can’t ignore you.

New Calport

JPM luôn định hình bản thân là ngân hàng tốt nhất thế giới trong lĩnh vực ngân hàng trung gian thanh toán tiền USD (USD clearing bank). Nếu là thanh toán USD, thì JPM luôn là lựa chọn hàng đầu của tất cả các ngân hàng trên thế giới. Nó giống như chuyện bạn mua máy cạo râu, xe máy hay điện thoại vậy đó. Nói đến máy cạo râu là nghĩ ngay đến Gillette, còn mua xe máy thì chỉ biết Honda, hay chúng ta lập tức tìm hiểu đời iPhone mới nhất nếu muốn tậu điện thoại di động.

Xin kể thêm một chút về nghiệp vụ thanh toán trung gian cho những bạn không làm trong ngân hàng. Nói một cách đơn giản dễ hiểu là khi bạn muốn gửi tiền cho ai đó ở nước ngoài thì tiền, trước khi từ ngân hàng của bạn chạy qua ngân hàng của người nhận, sẽ luôn đi qua một ngân hàng trung gian có trách nhiệm tra soát ngoại tệ đó. Nếu không có ngân hàng trung gian thì ngân hàng của bạn không thể gửi tiền ra nước ngoài cho bạn được, và ngân hàng nhận sẽ không nhận được tiền vãng lai từ nước ngoài. Để một ngân hàng có thể cung cấp dịch vụ chuyển tiền và nhận tiền quốc tế cho người dùng, họ bắt buộc phải có tài khoản với một ngân hàng trung gian nào đó. Nhờ vậy mà ngân hàng trung gian kiếm được bộn tiền vì họ sẽ xén một ít phí giao dịch của ngân hàng gửi, và lấy thêm một phần phí nữa từ ngân hàng nhận.

Thành công trong mảng USD, có rất nhiều ý kiến trong nội bộ JPM đề xuất mở rộng ra thanh toán trung gian tiền Yuan (Trung Quốc) vì đây là một lãnh vực béo bở. Yuan được TQ lúc bây giờ được đẩy mạnh làm ngoại tệ giao dịch thanh toán quốc tế, nhưng CEO của tập đoàn lúc đó và những CEO sau này tất cả đều bác bỏ chiến lược này. Bạn có biết JPM đã mất đi mấy trăm triệu đô chi phí cơ hội không? Nhưng họ mặc kệ. Một quyết định vô cùng táo bạo mà không phải ngân hàng nào cũng dám làm.

JPM quan niệm rằng chúng ta không thể giỏi tất cả mọi thứ. Dù có mở rộng ra JPM sẽ không bao giờ bằng được các ngân hàng TQ, cùng lắm là chỉ ngang cấp với những ngân hàng Châu Á khác. Nếu chúng ta không giỏi thì tại sao chúng ta phải làm? Thay vì đánh rộng đánh dàn trải, tại sao không dùng tiền đầu tư, không ngừng cải tiến thế mạnh của bản thân. Chính vì triết lý này mà giờ JPM là ngân hàng mạnh nhất về thanh toán USD vì sự vượt trội trong cơ sở hạ tầng, công nghệ và lợi dụng được mạng lưới thanh toán sẵn có. Giờ đây tất cả các ngân hàng trung ương đều có tài khoản với JPM, và gần như không một ngân hàng thương mại nào hoạt động mà không có quan hệ thanh toán với JPM. Có thể họ mất đi vài trăm triệu đô, nhưng chắc chắn họ đã lấy lại ít nhất vài tỷ. Ước tính một ngày có hơn 15 ngàn tỉ giao dịch quốc tế diễn ra, và 35-40% trong số đó là tiền USD thì bạn có thể tưởng tượng lợi nhuận của JPM khủng đến mức nào.

Bài học: Hãy mạnh dạn đặt cược vào điểm mạnh của bản thân, nỗ lực rèn luyện thành người giỏi nhất, giỏi đến mức không ai có thể phớt lờ được bạn. Và khi bạn đã là người giỏi nhất, chẳng ai thèm để ý đến khuyết điểm của bạn cả. Đừng bao giờ nghi ngờ khi đầu tư vào bản thân vì chắc chắn 100% bạn sẽ luôn có lời.

2) Gây ấn tượng với người quan trọng nhất

Impress the biggest person in the room.

Jas Nguyen

Khi lấn sân sang khu vực Châu Á, nơi JPM không có thế mạnh bằng những ngân hàng khác, họ đã có những bước đi chiến lược rất khác người. Khi họ mở rộng sang Malaysia, trong vòng 3 năm đầu tiên họ không làm ăn với bất kỳ khách hàng doanh nghiệp nào cả. Họ chỉ tập trung theo đuổi một khách hàng duy nhất: Petronas. Petronas lúc đó là công ty lớn nhất của Malaysia và JPM tập trung hết trí óc nhân lực để thuyết phục Petronas sử dụng dịch vụ của mình. Sau 3 năm cố gắng, JPM cuối cùng cũng thành công và việc hợp tác giữa Petronas và JPM đã gây chấn động ngành ngân hàng lúc bấy giờ vì JPM chỉ là kẻ mới gia nhập cuộc chơi. Sau thành công với Petronas, rất nhiều công ty đã chủ động tìm đến JPM để xin được hợp tác.

Tương tự khi đầu tư vào thị trường Nhật, trong vài năm đầu tiên JPM chỉ tìm cách tiếp cận một công ty duy nhất: Post Office. Mọi người có thể sẽ nghĩ ngay đến Toyota nhưng thực ra Post Office mới là công ty lớn nhất ở Nhật. Nhật là một thị trường rất khó vì đa phần các công ty trong nước đều có xu hướng làm với ngân hàng nội địa. Ấy vậy mà sau nhiều năm cố gắng JPM đã thành công hợp tác với Post Office và một lần nữa họ lại làm các ngân hàng bạn nửa ghen tị nửa thán phục với thành tích đáng nể này.

Đối với JPM, chỉ cần họ gây ấn tượng với người lớn nhất, quyền lực nhất, tất cả những thứ khác sẽ tự động đi theo. Sau thành công với Post Office, Toyota đã đến gõ cửa JPM và nói rằng “Tôi muốn làm cái mà anh đã làm với Post Office”. Ở Malaysia, mọi người đều nghĩ rằng nếu JPM có thể hợp tác được với Petronas – công ty có quy mô lớn nhất và phức tạp nhất – thì chắc chắn JPM có thể giúp được các công ty khác.

Bài học: Hãy luôn dành thời gian cho những điều quan trọng nhất, và đừng bao giờ bị phân tâm bởi những thứ còn lại. Cuộc sống này vốn đã có rất nhiều cám dỗ, nên việc tập trung là yếu tố cần thiết để làm tốt công việc. Khi đặt ra mục tiêu, hãy tự hỏi điều gì là quan trọng nhất sẽ giúp bạn thành công và chỉ nên cố gắng hoàn thành điều đó. Trong công việc, hãy luôn biết nhìn xa trông rộng hơn. Đừng bao giờ chỉ nghĩ đến việc gây ấn tượng với sếp (người đang ở trước mắt bạn), và hãy tạo ấn tượng với sếp của sếp, hay sếp của sếp của sếp (những người thực sự quan trọng) vì khi bạn đã được người cao nhất, quyền lực nhất để mắt, chẳng ai có thể làm gì khác đi.

3) Hiểu được giá trị của bản thân

Know your value so people can respect your worth.

Ở JPM có một châm ngôn làm việc bất thành văn đó là “We only bank with those who know who we are.” (tạm dịch: Chúng ta chỉ làm ăn với người biết chúng ta là ai). CEO của JPM đã từng nói rằng ông chỉ hợp tác với những doanh nghiệp biết JPM là ai, quan trọng thế nào, gặp JPM phải tay bắt mặt mừng, trải thảm, gõ cửa xin được hợp tác. Nghe có vẻ chảnh và tự cao nhỉ, nhưng thực sự là vậy. JPM luôn biết giá trị họ mang lại cho doanh nghiệp và chỉ muốn làm việc hợp tác lâu dài với những ai biết và trân trọng những giá trị đó.

Bài học: Ai cũng nên phải có ‘chất’ của riêng mình. Hãy như Rolex trong thế giới đồng hồ hay Hermes trong thế giới thời trang. Đừng bao giờ tự làm lu mờ hay hạ thấp giá trị của bản thân bởi những áp lực vô hình xung quanh. Tất cả chúng ta, ai cũng có những giá trị riêng, và duy nhất. Hãy tự hào về điều đó. Hãy liên tục mài giũa nó để không ai có thể nghi ngờ về giá trị chúng ta mang lại cho cuộc sống, gia đình, hay công việc. Chúng ta chẳng bao giờ được tất cả mọi người yêu mến nên đừng cố gắng vô ích. Hãy chỉ dành thời gian cho những người thật sự trân trọng chúng ta.

Kết

Để làm được người giỏi nhất không phải dễ. Nó là cả một quá trình cố gắng rèn luyện lâu dài, là cả ý chí phấn đấu vươn lên, và là nỗ lực vun đắp sự tự tin cho bản thân. Nhưng cuộc sống mà, nếu không có thách thức thì chẳng còn gì vui nữa đúng không? Với tôi, thành công chính là sự trưởng thành và sự cố gắng để trở thành phiên bản tốt nhất của chính tôi.