Tôi học đánh đàn Ukulele cách đây vài năm. Tôi không nhớ vì lý do gì tự nhiên tôi nổi hứng muốn học đánh đàn, nhưng tôi nhớ là quyết định muốn học chỉ đến trong tích tắc. Tôi lên mạng tìm chỗ mua đàn gỗ sồi đẹp rồi mang về tập. Tôi mua ở một ở khu chung cư nào đó ở quận 4, do mấy đứa sinh viên đam mê đàn Ukulele tự lập nhóm tự mua gỗ tự đóng. Hồi đó mua đàn được cho thêm 1 cuộn dây dự phòng, và một quyển tập nhỏ vài trang giấy A6 chỉ cách bấm hợp âm. Vậy là xong.

Tôi tự học, không thầy không vở. Tôi dùng quyển tập đi kèm học cách đánh hợp âm trước. Học được 1 tuần quen quen, thấy những hợp âm đi chung với nhau nghe hay quá mà không hiểu tại sao. Sau đó tôi tìm hiểu những giai điệu cơ bản rồi tìm mấy bài nhạc tập đánh theo hợp âm. Bài đầu tiên tôi đánh là Stand By Me. Tự thấy đánh chưa được hay, tôi lên youtube xem mấy cái video hướng dẫn rồi phát hiện ra mình cần phải giảm tốc độ đánh cho phù hợp với nhạc, và ngân hợp âm một chút thì bài hát sẽ hay hơn hẳn. Tôi tự nhận ra những giai điệu, hay hợp âm tôi học còn có thể dùng cho những bài hát khác, chỉ chỉnh sửa chút xíu thôi. Sau đó tôi tình cờ nghe được bài Ba Kể Con Nghe đánh ghi-ta rất hay, thế là rồi tôi cũng tự tập hát và đánh Ukulele trong 2 ngày:

Ba Kể Con Nghe – Ukelele Cover

Posted by Jas Nguyen on Friday, July 7, 2017

Học theo phương pháp thực hành khám phá giống như đi trong một căn phòng tối vậy. Khi bước vào, bạn sẽ không biết cái gì ở trong đó, phòng trông như thế nào, lớn ra làm sau. Bạn lui cui mò mẫm tìm đường đi, chạm vào cái này, đá vào thứ khác. Nhưng dần dần bạn bắt đầu hiểu rõ hơn về cách bố trí của căn phòng, hình dung ra vị trí của từng món đồ, dù chẳng có cái gì là chính xác cả.

Học theo lý thuyết thì lại khác. Bạn bước vào một căn phòng đã bật sẵn đèn. Bạn thấy rõ mồn một mọi thứ ở trong đó, bạn biết trong phòng có gì, được sắp xếp ra sao. Bạn biết chỗ nào cần tránh, biết cái gì cần lấy và sử dụng như thế nào. Mọi thứ đều tỏ tường. Có thể bạn sẽ học nhanh hơn nhưng dám chắc nó sẽ chẳng đem lại sự hứng khởi, mới mẻ khi học.

Nhưng nếu chúng ta bắt đầu tiếp cận việc học bằng cách tự khám phá, rồi tìm hiểu qua lý thuyết thì việc học sẽ trở nên cực kỳ thú vị. Bạn bước vào căn phòng tối đó lần thứ 2, và được đưa cho một ngọn nến. Mọi thứ dần nhá nhem hiện ra, và bạn nhận ra có những cái bạn khá thân thuộc – “à, đúng mà, tôi cũng nghĩ là nó sẽ trông như thế”, hoặc có những cái bạn chẳng biết gì về nó “ồ, tôi không hề biết là nó ở đây cơ đấy!”. Tất cả những phát hiện, dù quen thuộc hay không, đều trở nên rất kì diệu, đem cho bạn cảm giác sung sướng. Bạn từ từ có thể mở đèn lên, và nhìn toàn bộ căn phòng trông nó như thế nào.

Tôi cũng dùng cách học khám phá để tiếp cận với viết blog và chạy bộ. Tôi muốn viết, thế là tôi lập trang web rồi cứ viết. Tôi muốn chạy, và thế là tôi xách giày lên, bước ra khỏi nhà và chạy. Khi mới bắt đầu, tôi chẳng tìm tòi viết thế nào cho tốt, hay chạy thế nào cho nhanh. Mà tôi nghĩ nếu tôi học hay tìm hiểu trước, tôi chẳng học được gì nhiều, viết ra được cái gì hay ho, hay phát triển thú vui chạy bộ. Việc tìm hiểu sẽ hay và hiệu quả nhất, sau khi chúng ta bắt đầu làm một cái gì đó và trải nghiệm nó.

Học bằng cách thực hành trước. Việc khám phá sẽ đến rất tự nhiên nếu chúng ta tự thúc đẩy bản thân học một điều gì đó mới mẻ (học làm giàu, học một dụng cụ nhạc, hay làm một điều gì đó chúng ta chưa từng làm). Mọi người sẽ có xu hướng tìm đường tắt, học làm sao nhanh và hiệu quả nhất nếu chúng ta bị ép buộc phải học, như thi cử chẳng hạn. Cách này cũng rất hiệu quả để xác minh chúng ta có thật sự thích học hay không.

Học cách cân bằng giữa thực hành và lý thuyết. Tôi thường hay bị dấn sâu vào việc thực hành trước khi học lý thuyết, và tôi chắc là có rất nhiều người lại gặp phải điều ngược lại. Khi mọi người bị ‘mắc kẹt’ trong quá trình học thì nên thay đổi qua lại giữa việc học bằng lý thuyết và thực hành.

Practice without theory is blind. Theory without practice is sterile.

Chấp nhận bản thân là ngu dốt. Chỉ có khi bạn chấp nhận kiến thức của mình là hạn hẹp thì đó là khi bạn sẵn sàng để học hỏi và tiếp thu những cái hay, cái mới. Tất cả ai, kể cả những người giỏi nhất, đều bắt đầu từ số 0 đúng không nào?

Stay hungry, stay foolish.

Steve Jobs