Đây là bài viết đầu tiên trong chuỗi bài viết: Đọc nhiều hơn, đọc khôn ngoan hơn (Read more, read wiser). Đây là chuỗi bài viết dành cho việc đọc, với mong muốn đem đến niềm đam mê đọc cho mọi người, cùng với tư duy đọc chọn lọc hơn, thông minh hơn, và chia sẻ cách tạo ra một hệ thống lưu trữ tốt nhất cho những gì chúng ta đã đọc.


Even Spiderman, the undefeatable, reads. – Jas Nguyen

Một nghiên cứu cho thấy trung bình có 2.9 triệu email được gửi đi trong mỗi giây; 20 giờ nội dung được đưa lên trên Youtube mỗi phút. Mỗi ngày có khoảng 50 triệu lượt tweets, 24 triệu tỉ GB thông tin xử lý qua Google, 1.3 tỉ tỉ GB thông tin trên di động. Mỗi tháng tổng cộng có khoảng 700 tỉ phút chúng ta dành ra để lướt Facebook, tương đương khoảng 13,318 thế kỷ.

Lưu lượng thông tin chúng ta tiếp nhận mỗi ngày thật kinh khủng. Ước tính trung bình một người Mỹ mỗi ngày tiêu thụ 34 GB thông tin, thông qua tất cả các kênh từ báo đài, trang web và ti-vi, tăng 350% so với 3 thập kỷ trước! Và kinh khủng hơn nữa là đây là con số phân tích của năm….2009. Vậy có nghĩa là, bây giờ sau hơn 1 thập kỷ, con số này có thể đã tăng gấp đôi hoặc gấp ba. Nhưng thật đáng buồn là sự tăng trưởng vượt bậc về khả năng tiêu thụ thông tin của con người không tỉ lệ thuận với khả năng xử lý thông tin. Thực chất là khả năng xử lý thông tin của chúng ta đang tuột dốc không phanh.Năm 2013, Microsoft đưa ra báo cáo cho biết khả năng tập trung (khả năng xử lý thông tin, xử lý vấn đề trong một thời gian mà không bị xao nhãng) của con người trung bình là 8 giây, giảm 4 giây so với năm 2000, và thua cá vàng 1 giây. 8 giây. Wow. Sau này nếu có đứa bạn hay quên, hay mất tập trung, nói đâu quên đấy thì thay vì chửi nó là “mày đúng là não cá vàng” thì giờ hãy bảo nó “mày đúng là não.…người!”

Xin nói thêm là có một sự khác biệt rất rõ giữa việc tiêu thụ khác và xử lý thông tin. Tiêu thụ là thông tin đến và bạn tiếp nhận nó, giống như nghe đứa bạn kể một câu chuyện rất chán nhưng vẫn phải nghe, hay bật ti-vi lên xem chương trình tin tức nhưng việc bạn giữ lại được bao nhiêu lượng thông tin và biến nó thành kiến thức, thì tuỳ thuộc khả năng xử lý của bộ não.

Tôi biết có thể đây là một chiêu trò của Microsoft nhằm mục đích khuyến khích những quảng cáo mạng nhanh gọn xúc tích, nhưng tôi tin chắc bạn cũng nhận thấy con người ngày nay ngày càng mất kiên nhẫn với việc đọc dài, đọc sâu. Lần cuối cùng bạn đọc 1 cuốn sách, hay đọc một bài viết mất khoảng 7-10 phút từ đầu đến cuối là khi nào? Lần cuối cùng bạn xem 1 bộ phim tài liệu hay một series phim tài liệu là khi nào? Một nghiên cứu gần đây cho biết rằng chúng ta sử dụng điện thoại 58 lần/ngày và dành trung bình 3.5 tiếng đồng hồ trên điện thoại, trong đó 2 tiếng 15 phút dành cho mạng xã hội. Điều đó có thể giải thích vì sao chỉ có 28% người Mỹ là đọc hơn 11 cuốn sách/năm (và 28% không đọc một cuốn sách nào). Người Việt chúng ta trung bình một năm đọc 4 cuốn sách, trong đó có 2.5 cuốn là sách giáo khoa bắt buộc đọc. Cũng dễ hiểu thôi, nếu chúng ta chỉ có thể tập trung trong 8 giây và dành phần lớn thời gian cho mạng xã hội thì làm sao chúng ta có thể xử lý được lượng kiến thức trong một cuốn sách?

Lượng người đọc sách (hay đọc sâu) càng ngày càng ít đi khi các phương tiện truyền thông hào nhoáng hơn cướp đi sự tập trung của chúng ta. Vì sao? Vì đọc là không dễ dàng, ít nhất là so với chơi facebook, xem game show trên ti-vi, chơi game, hay coi youtube. Có lẽ vì thế mà mặc dù nó tạo ra những lợi ích khổng lồ, việc đọc đang chết dần đi.

Vậy làm sao để chúng ta đọc nhiều hơn? Hy vọng với 3 cách hữu dụng tôi chia sẻ dưới đây sẽ giúp mọi người hình thành một lối sống yêu thích việc đọc nhiều hơn, và đọc sâu hơn.

1. Nhận ra rằng việc đọc có rất nhiều tác dụng cho trí óc

Việc đọc sâu (hay nghe sâu) giống như đi tập gym cho bộ não vậy đó, dù khó khăn lúc đầu như càng về lâu dài càng ghiền và sẽ dần cảm nhận những tác dụng hữu ích nó mang lại. Thứ nhất, nó giúp kích thích bộ não, giúp chúng ta tập trung, nhớ lâu hơn. Thứ hai, việc đọc giúp chúng ta giảm stress – chỉ cần chúng ta đọc khoảng 6 phút thì nhịp tim sẽ giảm và sự căng cơ cũng giảm theo.

Thứ ba, đọc giúp chúng ta dễ ngủ hơn. Thứ tư, nó giúp chúng ta phát triển về mặt cảm xúc, đặc biệt là những bài viết hay, cuốn sách kinh điển vì nó giúp chúng ta tăng trí thông minh cảm xúc, đặc biệt là tính cảm thông cho người khác.

Thứ năm, việc đọc giúp chúng ta phát triển từ vựng và kỹ năng viết và nếu bạn đọc nhiều về lĩnh vực liên quan đến công việc, nó sẽ giúp bạn thăng tiến rất nhanh. Mà thậm chí là bạn chẳng đọc gì liên quan đến công việc, như một quyển tiểu thuyết hay chẳng hạn, nó vẫn giúp cho sự nghiệp của bạn (tin tôi đi!)

Cuối cùng, nó giúp phát triển trí tưởng tượng của bạn, giúp bạn sáng tạo hơn.

Ngoài ra còn hàng loạt những lợi ích khác nữa như giúp chúng ta tạo dựng tính kỷ luật (vâng, đọc đòi hỏi tính kỷ luật), giúp ta tự tin hơn và trở thành người thú vị hơn.

2. Đọc những cuốn sách bạn biết chắc chắn hay

Để quá trình thích đọc sách diễn ra thành công hơn, hãy nên bắt đầu với việc đọc những cuốn sách bạn biết không thể nào dở được. Có thể đó là những cuốn sách (hay bài viết) do bạn bè giới thiệu, những cuốn sách kinh điển, những video TedTalk mấy trăm triệu lượt view, hoặc là những cuốn sách, bài viết hay Jas giới thiệu trong các số Nhật ký tuần trên blog này. Tôi có một người bạn thời đi học cũng rất thích đọc sách, tụi tôi thường trao đổi sách mình yêu thích cho nhau xem rồi dành ra một buổi nào đó ngồi vừa ăn bò bía vừa bàn luận. Cũng nhờ đó mà tôi đã hình thành việc thích đọc

Một số tựa sách tiếng Việt mà với tôi là rất hay (và quan trọng là không kén người đọc).

  1. Hoa trên mộ Algernon (văn học kinh điển) – sách này đọc 3 lần, và là tiểu thuyết hay nhất mọi thời đại của tôi.
  2. Bay trên tổ chim cúc cu (văn học kinh điển) – đọc 2 lần, đọc xong ám ảnh vì hay quá phải đọc lại
  3. Khi hơi thở hoá thinh không (sách hồi ức) – vừa đọc vừa khóc hức hức
  4. Người đua diều (tiểu thuyết)
  5. 10 người da đen nhỏ (văn học kinh điển, kinh dị)
  6. Sự toả sáng (văn học kinh điển, kinh dị)
  7. Nếu biết trăm năm là hữu hạn (tạp văn)

3) Hãy bắt đầu với 15 phút đọc mỗi ngày

Trong 15 phút bạn có thể đọc khoảng 3 bài viết ngắn, 1-2 bài viết dài, hay khoảng 9 trang sách. Nếu một cuốn sách trung bình khoảng 300 trang thì chỉ cần 15 phút một ngày thì sau một tháng bạn đã hoàn thành được một cuốn sách! Quá dễ đúng không? Hãy bắt đầu nhỏ, hãy bắt đầu dễ để tạo động lực cho niềm đam mê đọc.

Kết

Những điều này có thể chẳng có gì là mới mẻ, ít nhất là đối với những ai nghiên cứu về việc đọc. Nhưng dù có biết, tôi chắn rằng vẫn có rất nhiều người nói rằng họ không có thời gian để đọc. Chúng ta bị nhấn chìm trong những thiết bị hiện đại nhất: điện thoại, máy tính với niềm tin rằng chúng ta đang kết nối với thế giới. Nhưng việc xem một đoạn status trên Facebook, một hình ảnh trên Instagram, hay đọc các tin tức ngắn ngủn trên các trang báo điện tử, thật đáng tiếc, không phải là đọc.

Dù tôi biết đọc bài viết này cũng không thực sự là đọc sâu, nhưng nếu bạn đọc được đến đây thì tôi thực sự rất cảm kích :). Tôi hy vọng nó cho bạn một chút lắng đọng, một cách nhìn nghiêm túc hơn cho văn hoá đọc, và khuyến khích bạn mỗi ngày đọc thêm một ít. Hãy thử đi, chọn một quyển sách hay và hãy bắt đầu đọc. Nó sẽ giúp bạn trẻ hơn dấy!

Write to be understood, speak to be heard, and read to grow. – Lawrence Clark Powell

Những điều thú vị đang chờ bạn mỗi tuần! Đăng ký bên dưới 👇🏻

1 Comment

  1. TM 27/07/2020 at 11:59 AM

    Người đua* diều – mistyped.
    Tao cũng thích cuốn Algernon nữa, còn tổ chim cúc cu thì tao không đọc, tao chỉ xem phim, tao thấy phim làm hay quá nên ngại đọc truyện..