Năm ngoái tôi đọc hơn 30 cuốn sách, vượt hơn những gì tôi mong đợi. Tôi không đọc sách vì tôi cảm thấy tôi cần phải đọc, mà tôi thật sự thích thú và luôn muốn dành thời gian mỗi ngày để đọc sách. Tạo nên một thói quen đọc là cần thiết nhưng sẽ tuyệt hơn nữa nếu việc bạn cần phải làm cũng là việc bạn thích thú, đúng không?

Tôi có nói ở một bài viết khác trên blog rằng nhu cầu đọc sách của chúng ta đang giảm dần. Chúng ta đã bị quen với những mẫu tin tức cụt lủn (dưới 300 từ), những câu status trên Facebook ngắn gọn, những tweet dưới 140 từ nên việc đọc một quyển sách 60,000 từ là điều quá khó khăn. Tôi hiểu mà. Nên hôm nay tôi sẽ chia sẻ cho mọi người 4 cách hiệu quả giúp việc đọc sách trở nên dễ dàng hơn, giúp mọi người có hứng thú đọc nhiều hơn, và từ đó hình thành nên thói quen đọc sách.

Mọi người sẵn sàng chưa? Bắt đầu nhé.

1. Thay đổi suy nghĩ về cách đọc sách

Vấn đề lớn nhất khi chúng ta đọc sách có lẽ là chúng ta luôn bắt đầu với niềm hứng khởi nhưng đọc được giữa chừng thì thấy chán. Bạn đừng lo, điều này rất đỗi bình thường, đặc biệt là khi bạn mới bắt đầu.

Nhưng ngoài việc chán thường thấy, còn có 3 quan niệm khi chúng ta đọc sách làm cho việc đã chán nay còn chán hơn. Những quan niệm này cần được thay đổi để việc tiếp cận với sách trở nên dễ hơn, tạo nền tảng giúp bạn đọc ngày càng nhiều hơn.

Thứ nhất, việc không hoàn thành một cuốn sách là điều hết sức bình thường. Chúng ta luôn quan niệm đã bắt đầu đọc thì phải đọc cho hết. Đọc được vài trang mà bỏ không đọc nữa thì thật uổng phí. Bạn sẽ thường có một cảm giác tội lỗi. Bạn phải đọc cho xong rồi mới mua một cuốn sách mới. Nhưng điều này là không đúng. Tại sao nếu bạn có thể không đọc hết một bài viết, xem không hết bộ phim, bỏ giữa chừng một bản nhạc, còn đọc không hết một cuốn sách thì không được?

Việc đọc bản thân nó là một điều vô cùng thích thú, nên đừng biến nó trở thành thứ giày vò chúng ta mỗi khi mở trang sách. Nếu bạn không thích quyển sách bạn đang đọc? Hãy bỏ nó đi, và đọc một quyển sách khác.

Tôi cũng từng đọc nhiều quyển sách rất chán. Nhiều khi tôi tự hỏi vì sao nó chán vậy mà có nhiều người đọc. Vì quan niệm “chắc nó phải hay” nên tôi cứ đọc tiếp. Nhưng đến một lúc tôi quyết định không thể phí thêm thời gian vào quyển sách tôi không thích và vứt nó qua một bên. Tôi thậm chí còn làm ra một danh sách những cuốn tôi không thể hoàn thành trên Goodreads để mọi người đừng đọc nó.

Thứ hai, bạn hoàn toàn có thể bỏ một vài phần trong cuốn sách. Nếu bạn là người không thích những đoạn văn tả cảnh dài dòng trong tiểu thuyết, bạn có thể bỏ qua nó và đi thẳng vào câu chuyện. Nếu bạn gặp đâu đó một nội dung bạn từng đọc ở quyển sách khác, bạn có thể lướt qua phần giới thiệu đó.

Có rất ít những cuốn sách hay từ đầu đến cuối, lôi cuốn từ tóc đến chân. Nên việc bỏ qua những đoạn không hay là điều rất bình thường. Bạn không cần phải ép mình đọc hết từng câu từng chữ. Ví dụ, tôi đọc khá nhiều sách về phát triển bản thân (self-improvement) nên có rất nhiều khái niệm sẽ bị lập đi lập lại. Do đó, khi gặp những khái niệm này tôi sẽ luôn bỏ qua trừ phi tác giả đưa ra góc nhìn mới. Còn đối với sách đưa ra những khái niệm mới, tác giả sẽ có xu hướng giới thiệu rất nhiều ví dụ để minh hoạ cho ý kiến của mình, tôi thường chỉ đọc một ví dụ để hiểu. Còn lại, tôi sẽ bỏ qua.

Thứ ba, chẳng sao cả nếu bạn đọc nhiều quyển sách cùng một lúc. Trong một cuộc trò truyện ở trụ sở Google, một Googler (người làm việc ở Google) đã hỏi Yuval Noah Harari, tác giả của quyển sách Lược sử loài người, về cách anh đọc sách và tiêu thụ thông tin. Dưới đây là câu trả lời của anh – và hy vọng nó cũng giúp bạn loại bỏ suy nghĩ “đọc từng cuốn một”.

“Sách mà tôi đọc rất đa dạng, không có cuốn sách nào là tôi không đọc. Nhưng tôi có xu hướng mất kiên nhẫn với sách tôi đọc. Tôi thường bắt đầu với 10 cuốn sách, và sau đó bỏ hết 9 cuốn sau khi đọc 10 trang đầu tiên. Đó không phải lúc nào cũng là một quyết định khôn ngoan, nhưng đó là cách tôi đọc sách. Nếu quyển sách không cho tôi những điều hay, thú vị trong 10 trang đầu tiên, thì rất có khả năng nó sẽ chẳng dạy tôi được thêm điều gì cả. Tôi biết có thể tới trang thứ 100, sẽ một điều gì đó xuất thần được viết ra và bây giờ tôi đã bỏ lỡ mất. Nhưng bạn biết đấy, kiến thức là vô hạn và có rất nhiều sách hay ngoài kia mà tôi sẽ chẳng bao giờ có thời gian để đọc hết. Vậy thì tại sao phải phí thời gian để đọc cuốn sách đó?”

2. Sử dụng sách nói (audiobook)

Sách nói là phương tiện hữu hiệu giúp bạn đọc sách hiệu quả hơn. Bạn hoàn toàn có thể kết hợp việc nghe sách nói với những công việc nhẹ nhàng khác ít cần vận động suy nghĩ như dọn dẹp nhà cửa, tập thể dục, hoặc nghe khi đang trên đường đi làm. Một trong những cách giúp tôi đọc nhiều hơn trong 2020 là do tôi sử dụng ứng dụng sách nói, Audible. Tôi thường dùng Audible khi nghe sách phi tiểu thuyết và sách tiểu sử. Còn đối với sách tiểu thuyết, thì tôi vẫn chọn cách đọc sách trên Kindle.

Fonos có lẽ hiện nay là ứng dụng sách nói tiếng Việt lớn nhất tại thời điểm hiện tại. Ngoài ra cũng có những trang khác như Sachnoi.app bạn có thể tìm hiểu (bạn nên chọn những trang có bản quyền).

Tuy nhiên, tôi cũng phải thừa nhận một điều là sách nói vẫn còn là một cái gì đó khá mới mẻ ở Việt Nam nên kho sách nói vẫn còn hạn hẹp. Nhưng đây là một cách tốt để bắt đầu hình thành thói quen đọc sách. Thêm nữa, giá mua sách nói ở Việt Nam tốt hơn rất nhiều (VNĐ 75,000/tháng/sách ở Fonos) so với ở nước ngoài. Đây là một điểm cộng cực lớn để mọi người có thêm cảm hứng đọc sách.

3. Bắt đầu với việc đọc 15 phút mỗi ngày

Hình thành thói quen là điều kiện cần để bạn duy trì được việc đọc sách và dần dần biến việc đọc trở thành một hoạt động trong cuộc sống thường nhật. Theo định luật Newton, việc bắt đầu luôn là điều khó nhất. Do vậy, hãy bắt đầu nhỏ thôi. Hãy bắt đầu với việc đọc 15 phút mỗi ngày. Nếu bạn là người bận rộn vào buổi sáng, hãy đưa việc đọc sách vào trong thời gian biểu buổi tối – hình thành thói quen buổi tối trước khi ngủ. Nếu bạn là người thích dậy sớm, hãy bắt đầu một ngày với 15 phút đọc.

Nếu bạn đọc 15 phút mỗi ngày, trung bình bạn sẽ đọc 13 cuốn sách trong 1 năm. Nếu bạn tăng thêm 5 phút mỗi ngày, trung bình một năm bạn sẽ đọc được 17 cuốn sách (*). Bạn thấy đấy, đó là chính mạnh sức mạnh của thói quen. Một thói quen nhỏ nhưng đều đặn sẽ tạo ra tác động vô cùng lớn.

(*) Cách tính dựa trên tốc độ đọc trung bình 300 từ 1 phút; một cuốn sách trung bình có 300 trang; một trang sách trung bình có 35 dòng; một dòng trung bình có 12 chữ.

4. Sử dụng Readwise

Tôi có nhắc đến Readwise trong một bài biết khác về phương pháp giúp chúng ta nhớ những gì mình đọc. Readwise là công cụ yêu thích của tôi hỗ trợ, tôi rất nhiều trong việc đọc sách, và việc đọc nói chung. Nó giúp bạn lưu lại những ghi chú bạn highlight khi đọc, và mỗi ngày, mỗi tuần nó sẽ gửi cho bạn 5 ghi chú bất kỳ. Đây là cách rất hữu hiệu gợi nhớ những điều bạn tâm đắc khi đọc sách nhưng không nhớ vì có thể đã đọc từ rất lâu.

Readwise không trực tiếp giúp việc đọc sách dễ dàng hơn, nhưng một cách gián tiếp nó sẽ làm bạn yêu thích việc đọc sách hơn. Vì chỉ khi bạn đọc, bạn mới ghi chú lại những điều bạn thấy hay, và chỉ khi bạn ghi chú lại bạn mới được Readwise gợi nhớ những câu nói chí lí, những bài học mà bạn không tìm thấy ở đâu khác ngoài sách. Và từ đó, niềm khao khát được đọc sách, được khám phá những cái hay, mới lạ trong sách sẽ tăng thêm.

Kết

Với tôi, sách là nguồn kiến thức vô hạn giúp chúng ta phát triển về mọi mặt và việc đọc sách là một kỹ năng sống cần có. Ai cũng có thể bắt đầu việc đọc sách, bất cứ là sách gì. Hãy bắt đầu hình thành cho bản thân thói quen đọc sách, và áp dụng những phương pháp ở trên để giúp bạn mỗi ngày thích đọc sách hơn, tiếp thu được nhiều điều hay bổ ích từ sách, cải thiện bản thân, và cải thiện chất lượng sống. Nhé?