Chủ nhật tuần trước đánh dấu 10 năm ngày đầu tiên tôi đi làm: 08/11/2010 – 08/11/2020. Ngày đó 10 năm trước tôi là một cô bé ngây thơ, hồn nhiên, mặc áo đen, quần đen, mang giày đen đi vào trong văn phòng. Sếp tôi hồi đó vẫn còn nhớ như in hình ảnh ngày đầu tiên của tôi và nói rằng: “ngày hôm đấy trông em như một con gấu!”. Vậy mà 10 năm đã trôi qua, nhanh thật đấy. Chú gấu ngày nào đã lớn nhanh như thổi, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng …

10 năm, 3 công ty, 3 đất nước. Không gọi là nhiều mà cũng chẳng phải là ít. Tôi bắt đầu từ vị trí chuyên viên phân tích tính dụng và đến giờ thì là tư vấn cao cấp cho các tập đoàn đa quốc gia (Mỹ và Châu Âu) có trụ sở vùng ở Singapore. Tôi giúp họ quản lý dòng tiền tốt hơn không chỉ ở Singapore và cho các công ty con rải rác ở 19 nước Châu Á.

Mười năm của rất nhiều thăng trầm: vui có, buồn có. Mười năm với rất nhiều kỷ niệm và bài học xương máu. Tôi muốn viết ra đây những bài học quý giá trong mười năm tôi lượm lặt được. Hy vọng nó sẽ là những chia sẻ thú vị nơi công sở cho những ai đang đi làm và sắp sửa đi làm.

1. Mọi thứ cuối cùng đều quyết định bằng những mối quan hệ

Dù trong cuộc sống hay công việc, tất cả đều sẽ quyết định bằng những mối quan hệ. Trong công việc, cái mà tôi gọi là “mối quan hệ” được tạo ra bởi nhiều yếu tố khác nhau: sự tin tưởng, sự tôn trọng, sự tín nhiệm, hoặc đơn giản là bạn được sếp, đồng nghiệp hoặc khách hàng yêu mến.

Sếp thăng chức cho bạn mà không phải ai khác vì sếp tín nhiệm bạn sẽ hoàn thành tốt công việc được giao sắp tới. Vì sự tin tưởng, nên nếu bạn có mắc sai lầm, hay đưa ra một quyết định táo bạo, sếp sẽ nghĩ bạn chắc chắn phải có một lý do nào đó.

Đồng nghiệp thích làm việc với bạn vì họ có thể dựa vào bạn, người mà họ tin cậy, và họ cảm thấy thoải mái khi làm việc với bạn. Do đó, khi bạn cần nhờ vả, họ sẽ sẵn sàng giúp bạn.

Khách hàng không chọn sản phẩm, họ chọn người họ có thể tin tưởng. Nên nếu 2 công ty có cùng một dòng sản phẩm với mức giá tương đương và dịch vụ ngang bằng nhau, họ vẫn chọn bạn.

Chúng ta có thể được yêu mến và có mối quan hệ tốt với mọi người vì ta vui tính hay ta rất dễ gần nhưng có phải vì “mối quan hệ tốt” đó mà mọi người tin tưởng và muốn làm việc với chúng ta không? Chưa chắc đâu. Tôi nghĩ có rất nhiều mọi người khi đi làm đều đã gặp những người rất dễ thương, vui tính mà bạn rất thích chơi cùng nhưng không muốn làm việc cùng. Đó không phải là cái tôi nói tới ở đây.

Tôi học được các mối quan hệ chính là điều quan trọng nhất quyết định mọi thứ trong công việc và để có được điều này, nó đòi hỏi sự nỗ lực trong nhiều năm.

2. Xây dựng thương hiệu cá nhân là cần thiết

Xây dựng thương hiệu cá nhất là điều quan trọng thứ 2 tôi học được trong 10 năm đi làm. Bạn cần phải được biết đến, bạn cần được nhìn thấy. Thương hiệu cá nhân là cách để người ta biết chúng ta là ai, chúng ta làm được gì, và là thứ duy nhất đọng lại trong đầu người khác khi họ nghĩ về ta.

Chúng ta không cần phải xây dựng quá nhiều thương hiệu cá nhân. Nếu bạn là nhân viên có nhiều phẩm chất, điều đó thật tốt. Nếu không có, bạn phải tự hỏi bản thân “một thứ mà mà mình giỏi trong công việc là gì?” và theo đuổi nó đến cùng.

Đừng bao giờ so sách mình với người khác. Nếu có người khác làm tốt công việc như bạn, hoặc thậm chí giỏi hơn bạn, điều đó cũng chẳng sao. Cùng là giày, mà có người thích Nike, người thích Adidas. Cùng là túi, mà có người mua LV, người mua Hermes. Điều quan trọng không phải là người khác giỏi gì, mà là bản thân chúng ta. Thương hiệu của chính chúng ta.

3. Chúng ta không làm cho công ty, chúng ta làm cho sếp

Ngày xưa, mà thật ra là cho tới bây giờ, tôi xin việc đều nhìn công ty mà xin. Tôi nghĩ mọi người đều như thế. Nhưng có một sự thật là chúng ta có thể xin vào 1 công ty vì ta thích thương hiệu của nó nhưng phần lớn chúng ta rời bỏ nó vì chúng ta không thích sếp chúng ta.

Tôi học được rằng có người sếp mà chúng ta kính trọng và học được nhiều điều là quan trọng. Tôi cũng học được rằng chúng ta không học hết tất cả từ 1 người vì trong những năm tháng đi làm, chúng ta sẽ có hơn 1 người sếp mà mỗi người sẽ dạy cho chúng ta những thứ khác nhau.

4. Chẳng có gì đến mà không cần nỗ lực

Trong 10 năm đi làm, tôi chưa bao giờ gặp ai thành công trong công việc mà không cần nỗ lực nhiều. Ai cũng sẽ phải từng đổ mồ hôi, rơi nước mắt để tiến thân và ai cũng phải tiếp tục cố gắng, nỗ lực không ngừng.

Sự xuất chúng không đến từ may mắn. Nó là kết quả của nhiều năm tôi rèn, kỷ luật, và phát triển những kỹ năng làm việc. Nếu bạn nói rằng bạn biết có người nào đó thành công mà không cần cố gắng nhiều vì được sếp hỗ trợ, hay vì họ may mắn, thì tôi nghĩ chắc bạn sai rồi. Vì chúng ta không phải là người đó. Chúng ta không biết được họ đã phải trải qua những gì, hy sinh những gì để có được ngày hôm nay.

5. Thiết lập hệ thống làm việc (work system) là điều rất rất quan trọng

Đúng rồi, tôi cố tình để 2 chữ “rất”. Nỗ lực là cần thiết, nhưng nó chưa đủ. Việc thực hành những kỹ năng làm việc, và xây dựng hệ thống làm việc hiệu quả cũng quan trọng không kém. Tôi học được rằng nếu không có một hệ thống làm việc hợp lý để tăng hiệu suất, tôi không thể thành công.

Bản thân tôi không thích từ “làm việc thông minh” (work smart) vì tôi thấy chữ “thông minh” nó không toát lên đúng được điều cốt lõi khi làm việc. Lỡ tôi không thông minh thì sao? Tôi sẽ không làm việc tốt hoặc không thành công? Tôi thì tôi thích dùng từ “làm việc hiệu quả” hơn (work efficiently) vì nó có thể rèn luyện được.

Trong 10 năm, tôi học được cách làm 1 việc chỉ mất 1 phút khi người khác mất 10 phút. Tôi học được làm sao để xử lý hàng trăm email mỗi ngày mà không bị lỡ những email quan trọng, làm thế nào lập kế hoạch làm việc tự động hơn, làm sao ghi chú nhanh và hiệu quả hơn trong khi họp, làm sao sắp xếp các dữ liệu một cách có tổ chức để dễ tìm kiếm, làm sao để có thời gian làm việc chất lượng cao (quality work), kết nối với mọi người mà không cảm thấy bị “quá sức”.

Tôi vẫn làm việc 8 tiếng mỗi ngày nhưng khối lượng công việc tôi có thể làm trong một ngày nhiều hơn tôi có thể làm cách đây 1 năm, và tất nhiên là hơn hẳn những năm trước. Xây dựng hệ thống làm việc tối ưu là điều bắt buộc, nhưng tôi biết, hầu hết mọi người đều bỏ qua nó.

Việc có những kỹ năng làm việc tốt không đảm bảo bạn sẽ bớt bận, vì khối lượng việc của bạn ngày càng nhiều hơn chẳng hạn. Nhưng nó đảm đảo bạn làm việc hiệu quả hơn rất nhiều so với những người không có những kỹ năng đó. Và quan trọng nhất, bạn biết rõ mục tiêu của bạn, bạn cần phải làm gì và như thế nào.

Còn tiếp... Xem phần 2.